Կատուների հազվագյուտ և եզակի ցեղ են Վանա կատուները, որոնք տարածված են Վանա լճի շրջակայքում (որտեղից էլ ստացել է իր անվանումը):
Համարվում են Հայկական բարձրավանդակի էնդեմիկ ցեղատեսակ, աչքի են ընկնում ընդգծված ազատասեր վարքագծով: Ունեն երկարավուն, ձիգ մարմին, զարգացած գլխուղեղ, վագրային քայլվածք, լողորդին հատուկ զարգացած կրծքավանդակ, մեջքն ուղղանկյուն է` դեպի պոչը մի փոքր նեղանալով, որը նման է աղվեսի պոչին:
Աչքերը լինում են կամ երկուսն էլ կապույտ, կամ երկուսն էլ ծիրանագույն, կամ մեկը կապույտ մեկը ծիրանագույն: Վանա կատվի աչքերը կարող են լինել տարագույն, որը, սակայն, պարտադիր պայման չէ: Վանա կատուն երբեք չի ունենում դեղին կամ կանաչ աչքեր:
