Կլինիկական մահ ապրած մարդիկ մոտավորապես նույն կերպ են նկարագրում իրենց վիճակը:
Նրանք խոսում են մութ թունելում դեպի լույս թռչելու կամ շարժվելու զգացողության մասին, իրենց տեսնում են կողքից (մարմնից դուրս) և հաճախ օգտագործում «ամբողջ կյանքը փայլեց աչքերիս առաջ» արտահայտությունը։
Գիտնականները նման տեսիլքները բացատրում են որպես հալյուցինացիաներ, որոնք առաջանում են ուղեղում թթվածնի պակասի հետևանքով։ Կլինիկական մահվան ժամանակ ուղեղի կեղևը ճնշված է, ծայրամասային տեսողությունը կորցնում է և զարգանում է թունելային տեսողություն՝ աշխատում է միայն ցանցաթաղանթի կենտրոնական շրջանը։
Սա ստեղծում է լույսի բռնկման պատրանք ինչ-որ տեղ ուղիղ առջևում: Այնուամենայնիվ, կան մարդիկ, ովքեր կարծում են, որ սյուրռեալիստական մերձմահվան պատկերները հետմահու կյանքի գոյության ապացույց են:
Սակայն վերջերս, դժբախտ պատահարի հետևանքով, գիտնականների միջազգային խումբը եզակի գիտական տվյալներ ձեռք բերեց։ 87-ամյա տղամարդն ընդունվել է շտապօգնություն և ընկնելիս գլուխը ուժգին հարվածել հատակին։ Արդյունքում հիվանդի մոտ առաջացել է հեմատոմա և սկսել են էպիլեպսիայի նշաններ ի հայտ գալ։ Բժիշկ Ռաուլ Վիսենտեն Տարտուի համալսարանից (Էստոնիա) և նրա գործընկերներն օգտագործել են շարունակական էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիա ՝ նոպան ախտորոշելու և բուժելու համար: Այս ձայնագրության ժամանակ հիվանդը սրտի կաթված է ստացել և մահացել։ Այսպիսով, առաջին անգամ գիտնականների ձեռքում են հայտնվել մահացող մարդու ուղեղի գործունեության 900 վայրկյանանոց (15 րոպե) գրառումները։
Հետազոտության հեղինակները նշում են, որ ուղեղի գործունեության նմանատիպ փոփոխություններ են գրանցվել լաբորատոր մկների մոտ։
